Supplement

Jaargang 2026 - Nummer 1 - donderdag 19 maart 2026

Samenvatting

Supplement bij Rienks, K., Salemink, E., Sigurðardóttir, L. B. L., Melendez-Torres, G. J., Staaks, J., & Leijten, P. (2026). Ouders ondersteunen om angst bij kinderen te verminderen: Een meta-analyse van interventies en effectieve componenten. Gedragstherapie, 59, 34–55. https://doi.org/10.5553/TG/016774542026059001003

92x gelezen

14x gedownload

0x gedeeld

Gold open access meer informatie

Tabel S1 Overzicht van de aanwezigheid van de verschillende componenten in de geïncludeerde studies

	Acceptatiegericht		Gedragsmatig		Cognitief		Emotiegericht		Relationeel	Ontspanningsgericht		Sociaal
Studie	Ouder als ontvanger	Ouder als behandelaar	Ouder als ontvanger	Ouder als behandelaar	Ouder als ontvanger	Ouder als behandelaar	Ouder als ontvanger	Ouder als behandelaar	Ouder als behandelaar	Ouder als ontvanger	Ouder als behandelaar	Ouder als ontvanger
Bayer et al. (2018) [Follow-up: Bayer et al. (2021; 2022)]			x	x	x
Cartwright-Hatton et al. (2011)			x	x	x	x		x	x
Cobham et al. (2017)			x	x	x	x	x	x
Comer et al. (2021)			x	x					x
Dadds & Roth (2008)			x			x	x
Donovan & March (2014)			x	x		x					x
Edrissi et al. (2019)			x			x	x	x	x
El Rafihi-Ferreira et al. (2018)			x	x
Hiller et al. (2016): Tolerance of child's negative emotions	x			x	x	x	x
Hiller et al. (2016): Brief-guided parent-delivered CBT				x		x	x
Huhn & Zimpfer (1989)									x
Kennedy et al. (2009)			x	x	x	x
Mendez et al. (2003): Emotive performances			x	x
Mendez et al. (2003): Emotive performances with game			x	x
Morgan et al. (2017)			x	x	x
Özyurt et al. (2019)			x		x				x
Pile et al. (2021)		x				x
Rapee et al. (2006)				x		x					x	x
Rapee et al. (2010)			x	x	x
Salari et al. (2018)			x		x					x
Santacruz et al. (2006): Bibliotherapy and games				x							x
Santacruz et al. (2006): Emotive performances			x	x
Schlarb & Jager (2015)			x						x
Sim et al. (2020)			x			x		x	x			x
Simon et al. (2011)			x			x			x		x
Smith (2014); Smith et al. (2014)			x	x	x	x			x		x
Thirlwall et al. (2013) [Follow-up: Brown et al. (2017)]: Brief guided parent-delivered CBT				x		x	x
Thirlwall et al. (2013) [Follow-up: Brown et al. (2017)]: Full guided parent-delivered CBT				x		x	x
Waters et al. (2009)				x	x	x			x		x	x
Zhu et al. (2014)^a

Noten. Zie het hoofdartikel voor de complete vermeldingen van de hier genoemde studies (https://doi.org/10.5553/TG/016774542026059001003).
^a Deze studie bevatte alleen psycho-educatie, en geen andere componenten.

Tabel S2 Differentiële effecten opgesplitst in de verschillende ouderlijke rollen, in de aanwezigheid en afwezigheid van de componenten

	Component aanwezig		Component afwezig
	n (k)	Cohens d [95% BI]	n (k)	Cohens d [95% BI]
Gedragsmatig^a	22 (148)	–0,62** [–0,99; –0,26]	3 (6)	–0,39 [–1,84; 1,07]
Ouder als ontvanger	19 (126)	–0,70** [–1,14; –0,27]	7 (28)	–0,51 [–1,19; 0,18]
Ouder als behandelaar	15 (124)	–0,66* [–1,17; –0,15]	10 (30)	–0,48* [–0,90; –0,06]
Cognitief	18 (94)	–0,45*** [–0,66; –0,23]	7 (60)	–1,07 [–2,63; 0,49]
Ouder als ontvanger	10 (56)	–0,54** [–0,84; –0,25]	15 (98)	–0,64* [–1,24; –0,04]
Ouder als behandelaar	13 (64)	–0,43** [–0,67; –0,19]	12 (90)	–0,80* [–1,53; –0,06]
Emotiegericht^a	6 (30)	–0,55* [–1,01; –0,08]	19 (124)	–0,61** [–1,04; –0,17]
Ouder als ontvanger^a	4 (18)	–0,65 [–1,39; 0,09]	21 (136)	–0,58** [–0,98; –0,18]
Ouder als behandelaar^a	4 (18)	–0,68 [–1,53; 0,16]	21 (136)	–0,57** [–0,95; –0,19]
Relationeel	10 (41)	–0,38 [–0,87; 0,12]	15 (113)	–0,71** [–1,17; –0,25]
Ontspanningsgericht	7 (35)	–0,54 [–1,16; 0,09]	19 (119)	–0,69** [–1,14; –0,25]
Ouder als ontvanger	1 (1)	N.A.	24 (153)	–0,59** [–0,94; –0,25]
Ouder als behandelaar	6 (34)	–0,54 [–1,32; 0,23]	20 (120)	–0,68** [–1,10; –0,26]
Sociaal^a	3 (14)	–0,18 [–1,47; 1,11]	22 (140)	–0,65** [–1,00; –0,29]

Noten. BI = betrouwbaarheidsinterval; *p < 0,05; **p < 0,01; ***p < 0,001.
^a Moet voorzichtig geïnterpreteerd worden, vanwege het kleine aantal studies dat een interventie met of zonder deze interventie vergelijkt.

Tabel S3 GRADE bewijskrachtbeoordeling van de effectiviteit van ouderinterventies om angst bij kinderen te verminderen, in vergelijking met een passieve controlegroep

Aantal studies	Design	Risico op bias^a	Inconsistentie^b	Indirectheid^c	Onnauwkeurigheid^d	Overig/ publicatiebias^e	Bewijskracht (algehele score)^f
25	Gerandomiseerde gecontroleerde studies	Serieus	Serieus	Geen zorgen	Geen zorgen	Publicatiebias is aannemelijk

Noten.^a Risico op bias werd beoordeeld als serieus, omdat op de Cochrane RoB tool de meerderheid van de studies 'enige zorgen' of 'hoog risico' scoorde, met minder dan 50% beoordeeld als 'hoog risico'. Deze scores werden voornamelijk veroorzaakt door het feit dat studies niet gepreregistreerd waren en ontbrekende uitkomstdata hadden.
^b Inconsistentie werd beoordeeld als serieus. Variatie was over het algemeen gematigd, en de meeste betrouwbaarheidsintervallen overlappen. Schattingen zijn vergelijkbaar, met uitzondering van de twee studies met uitschieters waarvoor de robuustheidsanalyses zijn uitgevoerd. Dit verschil zit mogelijk in het andere type angst dat gemeten is (specifieke fobie in plaats van algemene angst). Daarnaast werd substantiële heterogeniteit gevonden (I² = 91%).
^c Indirectheid werd beoordeeld als geen zorgen, omdat alle geïncludeerde studies alle onderdelen van PICO bevatten.
^d Onnauwkeurigheid werd beoordeeld als geen zorgen, omdat de effectgrootte en BI niet dicht bij een nuleffect zitten, wat laat zien dat het een betekenisvol verschil is.
^e Overig/publicatiebias werd beoordeeld als aannemelijk, vanwege asymmetrie in de funnel-plot.
^f Zeer laag betekent dat dit onderzoek geen betrouwbare indicatie geeft van het daadwerkelijke effect. De kans dat het daadwerkelijke effect substantieel anders is, is zeer hoog.

Figuur S1 Netwerk van de clusters van componenten
Noot. De breedte van de lijnen en het bijbehorende cijfer laten het aantal studies zien die kijken naar elke specifieke vergelijking.
ACC = acceptatiegerichte componenten; COG = cognitieve componenten; EMO = emotiegerichte componenten; GED = gedragsmatige componenten; ONT= ontspanningsgerichte componenten; REL = relationele componenten; SOC = sociale componenten.

Figuur S2 Forest plot van het random-effects-model van de effecten van combinaties van componenten op angst van kinderen met ouders in de rol van ontvanger
Noot. Een tweearmige studie vergeleek twee interventies met de componenten COG+EMO+ACC versus COG+EMO voor ouder als ontvanger (Hiller et al., 2016), maar omdat deze combinaties van componenten niet in het huidige netwerk aanwezig waren, kon de studie niet worden meegenomen in de analyse.
BI = betrouwbaarheidsinterval; ACC = acceptatiegerichte componenten; COG = cognitieve componenten; EMO = emotiegerichte componenten; GED = gedragsmatige componenten; ONT= ontspanningsgerichte componenten; REL = relationele componenten; SOC = sociale componenten. n = 0 geeft aan dat deze componenten alleen in combinatie met andere componenten zijn gebruikt, en niet individueel, dus deze effecten zijn geschat.

Figuur S3 Forest plot van het random-effects-model van de effecten van combinaties van componenten op angst van kinderen met ouders in de rol van ontvanger
Noot. Een tweearmige studie vergeleek twee interventies met dezelfde componenten voor ouder als ontvanger (Hiller et al., 2016), dus deze studie is niet meegenomen in de analyse.
BI = betrouwbaarheidsinterval; ACC = acceptatiegerichte componenten; COG = cognitieve componenten; EMO = emotiegerichte componenten; GED = gedragsmatige componenten; ONT= ontspanningsgerichte componenten; REL = relationele componenten; SOC = sociale componenten. n = 0 geeft aan dat deze componenten alleen in combinatie met andere componenten zijn gebruikt, en niet individueel, dus deze effecten zijn geschat.