Herstellen met cognitive processing therapy: een praktisch werkboek bij PTSS

De auteurs beogen cliënten op een gestructureerde en empathische wijze te begeleiden bij hun verwerking van traumatische ervaringen. Door middel van psycho-educatie, cognitieve herstructurering en schrijfoefeningen helpen zij cliënten om negatieve overtuigingen te herkennen en te veranderen. Deze doelstelling wordt overtuigend behaald: het werkboek is zorgvuldig opgebouwd, steekt methodisch sterk in elkaar en begeleidt cliënten stap voor stap. De toon is respectvol en ondersteunend. Tevens worden er tal van voorbeelden gegeven, wat duidelijkheid biedt, en er mogelijk ook toe leidt dat cliënten zich minder alleen voelen met hun klachten. Het boek biedt niet alleen ruimte voor persoonlijke betekenisgeving, maar geeft ook houvast.

Herstellen van trauma bestaat uit twaalf overzichtelijke hoofdstukken die gebaseerd zijn op het behandelprotocol van de cognitieve verwerkingstherapie. Het boek begint met een heldere uitleg over PTSS en over hoe CPT werkt. Vervolgens leert de cliënt disfunctionele overtuigingen herkennen die na het trauma zijn ontstaan. Middels oefeningen, reflecties en schrijfopdrachten onderzoekt de cliënt stap voor stap hoe deze overtuigingen zijn ontstaan, waarom ze belemmerend zijn en hoe ze veranderd kunnen worden. Aan bod komen belangrijke thema's als veiligheid, vertrouwen, controle, eigenwaarde en intimiteit. Elk hoofdstuk bevat gestructureerde invulbladen en opdrachten die de cliënt helpen om het geleerde toe te passen in het dagelijks leven. Tevens kan door regelmatig een PTSS-checklist (PCL-5) in te vullen de voortgang worden gemonitord. Het boek eindigt met oefeningen voor integratie van inzichten en terugvalpreventie.

Cognitieve verwerkingstherapie is internationaal erkend als evidencebased behandelvorm voor PTSS en sinds kort ook opgenomen als aanbevolen behandeling in de Nederlandse multidisciplinaire richtlijn PTSS (NVvP, 2025). Deze opname markeert een belangrijke stap in de brede erkenning van CPT binnen de Nederlandse ggz, waar vooral EMDR en imaginaire exposure gangbaar zijn.

Het boek sluit uitstekend aan bij CGT en is volledig in lijn met het standaard CPT-protocol. Wat dit boek onderscheidt, is de toegankelijke stijl en de uitgebreide voorbeelden. De auteurs houden rekening met diversiteit in de achtergrond, het type trauma en de copingstijl van de cliënt. De toon is motiverend en herstelgericht, met nadruk op veerkracht en eigen regie. In de praktijk zal dit boek geschikt zijn voor cliënten die baat hebben bij een cognitieve benadering en die behandeling met EMDR of imaginaire exposure niet zien zitten. Voor therapeuten biedt Herstellen van trauma niet alleen structuur, maar ook een manier om cliënten actief te betrekken bij hun herstel. Hoewel het boek bedoeld is om zelfstandig te gebruiken, lijkt dit erg belastend en ligt vermijding op de loer. Professionele begeleiding lijkt dan ook wenselijk.

Kortom, Herstellen van trauma is een waardevolle, toegankelijke en wetenschappelijk onderbouwde gids voor cliënten en therapeuten die werken met cognitieve verwerkingstherapie. Nu CPT ook in Nederland officieel is opgenomen in de richtlijn PTSS, is dit boek mogelijk zeer relevant voor de klinische praktijk. Het bevordert zelfinzicht, versterkt eigenaarschap en ondersteunt cliënten op krachtige wijze bij hun herstel.