Cultuur- en contextsensitieve CGT

Het themanummer cultuur‑ en contextsensitieve CGT verkent hoe de kloof verkleind kan worden tussen evidencebased behandelmethoden en de leefwereld van diverse patiënten. Aan de hand van actuele onderzoeken, praktijkvoorbeelden en een nieuw conceptueel raamwerk laten de auteurs zien hoe culturele adaptatie en therapeutische competenties de effectiviteit en relevantie van CGT vergroten. Dit nummer nodigt uit tot kritische reflectie én biedt concrete handvatten voor behandeling in een steeds diversere samenleving.

Redactie
18 juni 2026

Vanuit meerdere invalshoeken wordt verkend hoe cognitieve gedragstherapie kan worden verrijkt wanneer cultuur en context niet als randvoorwaarden, maar als wezenlijke onderdelen van behandeling worden beschouwd. Het opent met een theoretisch raamwerk voor culturele adaptatie, waarin wordt uiteengezet hoe interventies systematisch kunnen worden afgestemd op de betekenissen, waarden en verklaringsmodellen van diverse patiëntengroepen.

Vervolgens wordt ingezoomd op de praktijk met een studie naar Problem Management Plus bij Syrische vluchtelingen, waarin duidelijk wordt hoe culturele en sociale kenmerken van een doelgroep richting geven aan zowel vorm als inhoud van een CGT‑gebaseerde interventie.

Een kwalitatieve bijdrage over narratieve exposuretherapie voor traumatische rouw laat zien hoe behandeltechnieken kunnen worden ingebed in culturele normen en rituelen zonder de kern van CGT te verliezen.

Daarnaast bevat het nummer een empirische studie naar impliciete bias onder therapeuten, waarin wordt onderzocht hoe verwachtingen, aannamen en behandelattitudes de therapeutische relatie en behandeluitkomsten kunnen beïnvloeden. Deze bijdrage benadrukt dat cultuur- en contextsensitieve CGT niet alleen vraagt om technische aanpassingen, maar ook om reflectie op de rol van de therapeut zelf.

In de forumbijdrage wordt de blik verbreed naar de maatschappelijke context. Hier wordt overtuigend betoogd dat psychisch lijden vaak verweven is met structurele factoren zoals armoede, discriminatie en uitsluiting, en dat een eenzijdige focus op individuele cognities het risico draagt deze realiteit te negeren. De epiloog plaatst alle bijdragen in een breder perspectief en onderstreept dat cultuur- en contextsensitieve CGT vraagt om een geïntegreerde benadering waarin therapeutische competenties, organisatorische randvoorwaarden en maatschappelijke context samenkomen.

Gezamenlijk biedt dit nummer een rijk en veelzijdig overzicht van actuele inzichten, uitdagingen en kansen voor een CGT die beter aansluit bij de diversiteit van de samenleving.